السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، خواهران و برادران عزیز،
در جامعه امروزی ما، بیماری اغلب بهعنوان باری سنگین یا حتی مجازات تلقی میشود. بسیاری به همین دلیل احساس محرومیت یا طردشدگی از زندگی دارند. یافتن معنا در بیماری بهویژه دشوار است. چرا یک زن جوان به اماس، یک کودک به لوسمی یا والدین به بیماریهای سنگینی چون سکته قلبی یا مغزی مبتلا میشوند؟ حتی بیماریهای خفیف نیز استرس جسمی و روحی به همراه دارند. از همین رو از موضوع بیماری و بهخصوص مرگ — که طبق فرموده پیامبر ﷺ تنها چیزی است که درمانی ندارد — اجتناب میشود.
در اسلام، بیماری معنای دیگری دارد. بیماری آزمایشی الهی است، همانگونه که سلامت نیز آزمایش است. پیامبر ﷺ فرمودند:
اغْتَنِمْ خَمْسًا قَبْلَ خَمْسٍ: شَبَابَكَ قَبْلَ هَرَمِكَ، وَصِحَّتَكَ قَبْلَ سَقَمِكَ، وَغِنَاكَ قَبْلَ فَقْرِكَ، وَفَرَاغَكَ قَبْلَ شُغُلِكَ، وَحَيَاتَكَ قَبْلَ مَوْتِكَ.
پنج چیز را پیش از پنج چیز غنیمت شمار: جوانیات را پیش از پیریات، تندرستیات را پیش از بیماریات، توانگریات را پیش از تنگدستیات، فراغتت را پیش از مشغلهات و زندگیات را پیش از مرگت.
المستدرک علی الصحیحین حاکم ۷۸۴۶، کتاب الرقاق
و ﷺ فرمودند:
مَا يُصِيبُ الْمُسْلِمَ مِنْ نَصَبٍ وَلَا وَصَبٍ وَلَا هَمٍّ وَلَا حُزْنٍ وَلَا أَذًى وَلَا غَمٍّ، حَتَّى الشَّوْكَةِ يُشَاكُهَا، إِلَّا كَفَّرَ اللَّهُ بِهَا مِنْ خَطَايَاهُ.
هیچ مسلمانی دچار خستگی، بیماری، نگرانی، غم، رنج یا درد نمیشود — حتی خلیدن خاری — مگر آنکه الله بهواسطه آن گناهانش را میبخشد.
صحیح بخاری ۵۶۴۱ (کتاب المرضی)؛ صحیح مسلم ۲۵۷۳ (کتاب البر و الصلة)
هم بیماری و هم سلامت تنها از جانب الله است. به هر که بخواهد عطا میکند و از هر که بخواهد باز میستاند. بر مسلمان است که صبر پیشه کند — نه به معنای انتظار منفعلانه، بلکه بهعنوان استقامت فعال و توکل بر الله. در سلامت شکرگزاری میکند و در هر دو حال امید به پاداش پروردگارش دارد.
خوشحال میشویم اگر این اندیشهها را با خانواده و دوستانتان به اشتراک بگذارید.
انشاءالله در نوشتههای آینده به موضوعات بیماری، مرگ و مراقبت پایان زندگی خواهیم پرداخت.